«Κύπρος, 1974. Η μνήμη είναι η μόνη πατρίδα των ανθρώπων», Καβάλα
Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία και η Βουλή των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας, σε συνεργασία με τον Δήμο Καβάλας και τον Σύλλογο Κυπρίων Ν. Καβάλας «Ακρίτας» παρουσιάζουν την έκθεση «Κύπρος, 1974. Η μνήμη είναι η μόνη πατρίδα των ανθρώπων», στο Πολιτιστικό Κέντρο «Λευθέρης Αθανασιάδης» [Δημοτική Καπναποθήκη, Πλατεία Καπνεργάτη].
Τα εγκαίνια της έκθεσης, στον πέμπτο πλέον σταθμό του ταξιδιού, στην Καβάλα, πραγματοποιήθηκαν, με μεγάλη επιτυχία, το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου 2026. Έχουν προηγηθεί οι δύο παράλληλες εκθέσεις στην Αθήνα και τη Λευκωσία, και οι επανεκθέσεις στη Θεσσαλονίκη και στη Ρόδο.
Την εκδήλωση των εγκαινίων άνοιξε ο Δήμαρχος Καβάλας Θεόδωρος Μουριάδης, ο οποίος υπογράμμισε τη βαθιά συγκίνηση με την οποία υποδέχτηκε την έκθεση: «Εδώ, με μέριμνα των δημοτικών αρχόντων από ΄74 και μετά, χτυπάει δυνατά η καρδιά της Κύπρου. Στις εισόδους, σε πολλά κεντρικά σημεία και σε αρκετούς δρόμους της Καβάλας, η Κύπρος ανασαίνει τον αέρα της Ελλάδας και την υποστήριξη των κατοίκων της».
Ακολούθησαν οι χαιρετισμοί -αλλά και σκέψεις, βιώματα και προβληματισμοί- του πρόεδρου του Συλλόγου Κυπρίων «Ο Ακρίτας», Αντώνη Μπέρτζες, του Σεβασμιώτατου Μητροπολίτη Φιλίππων, Νεαπόλεως, και Θάσου, των βουλευτών του νομού Νίκου Παναγιωτόπουλου, Γιάννη Πασχαλίδη και Αγγελικής Δεληκάρη, του Αντιπεριφερειάρχη Καβάλας, Θόδωρου Μαρκόπουλου.
Η ομιλία του ομότιμου καθηγητή Βυζαντινής Ιστορίας και πρώην Γενικού Γραμματέα του Ιδρύματος της Βουλής, Ευάγγελου Χρυσού, ανέδειξε την μακρά ιστορική και πολιτισμική πορεία της Κύπρου και αναφέρθηκε «στα βασικά χαρακτηριστικά της “γλυκείας νήσου”, που σφράγισαν και το πεπρωμένο της»:
«Η Κύπρος είχε πάντοτε και έχει ακόμη και σήμερα δυο βασικά και αναλλοίωτα χαρακτηριστικά που επιβάλλεται, νομίζω, να τεθούν και πάλιν στο επίκεντρο κάθε προσπάθειας ανάλυσης της ιστορίας της. Πρώτον, η Κύπρος βρίσκεται στο σταυροδρόμι μεταξύ Ανατολής και Δύσης, Βορρά και Νότου. Έτσι στα αρχαία και τα μεσαιωνικά χρόνια ήταν αδιανόητη η μετακίνηση ανθρώπων, αγαθών ή και ιδεών από την Ανατολή, τη Μέση Ανατολή και την Αίγυπτο προς τη Δύση ή προς τον Βορρά χωρίς να διέλθουν από το νησί. Ούτε φυσικά προς την αντίθετη κατεύθυνση, από Δύση προς Ανατολή, υπήρχε άλλη λυσιτελέστερη εναλλακτική λύση. […] Το δεύτερο διαχρονικό χαρακτηριστικό της Κύπρου, είναι ότι ήταν οικονομικά εύπορη και κυρίως αυτάρκης. […] Έχουμε πληροφορίες για την εξαγωγή φημισμένων προϊόντων όπως το κρασί, το λάδι, τα σιτηρά, κρεμμύδια και σκόρδα, χουρμάδες και φυτά αξιοποιήσιμα για την παραγωγή φαρμάκων. […]Αυτά τα θαυμάσια πλεονεκτήματα του νησιού, η ευμάρεια και κυρίως η αυτάρκεια, γίνονταν κατά καιρούς και μειονεκτήματα. Γιατί η γνώση και ο θρύλος για την πλούσια Κύπρο προκαλούσε τη βουλιμία όσων ορέγονταν τα αγαθά της. […] Η Κύπρος ήταν λοιπόν και σταυροδρόμι και μεταίχμιο!»
Τέλος, ο γενικός γραμματέας του Ιδρύματος της Βουλής καθηγητής Ευάνθης Χατζηβασιλείου μίλησε για τις στοχεύσεις της έκθεσης – και ειδικότερα για τη σημασία της αποτύπωσης και της καταγραφής του βιώματος, για τα ιστορικά αυτά γεγονότα που αποτελούν ζώσα μνήμη: τη ζωή πριν το 1974, το πραξικόπημα, την εισβολή, τους πρόσφυγες, τους εγκλωβισμένους, τους αιχμαλώτους και τους αγνοούμενους αλλά και τον αντικατοχικό αγώνα, την ανασυγκρότηση, τη μέριμνα για την πολιτιστική κληρονομιά και την εκπαίδευση, τη δημιουργία και τη ματιά στο μέλλον.
Η μουσειολόγος Άννα Ενεπεκίδου και ο ιστορικός Χρήστος Χρηστίδης, στελέχη του Ιδρύματος της Βουλής και επιμελητές της έκθεσης, ξενάγησαν το πολυπληθές κοινό - ανάμεσά τους, άνθρωποι των γραμμάτων, των τεχνών, της επιστήμης, της Εκκλησίας, της εκπαίδευσης και της πολιτικής, καθώς και εκπρόσωποι των τοπικών αρχών - που τίμησε την εκδήλωση. Ξεχωριστή στιγμή ήταν η αφήγηση του Δημήτρη Μιχαηλίδη, ο οποίος αναφέρθηκε στη φιλοξενία δέκα μικρών παιδιών στο σπίτι του στην Καβάλα, δύο χρόνια μετά την εισβολή.
Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 27 Νοεμβρίου 2026.
Επιμέλεια: Χρήστος Χρηστίδης, Άννα Ενεπεκίδου
Σχεδιασμός: Ναταλία Μπούρα
Επιστημονική επιτροπή: Κυριάκος Χαραλαμπίδης (πρόεδρος), Ανδρέας Ι. Βοσκός, Πασχάλης Κιτρομηλίδης, Άννα Μαραγκού, Πέτρος Παπαπολυβίου, Ανθή Τοφαρή, Ευάνθης Χατζηβασιλείου
Τηλέφωνο επικοινωνίας
2510-223344
ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ