Στις 10, 11 και 12 Ιουλίου διεξήχθη στο Καρπενήσι το συνέδριο το οποίο διοργάνωσαν το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, η Νομική Σχολή Αθηνών και το Ίδρυμα Γαζή-Τριανταφυλλόπουλου, με θέμα «Ο Κωνσταντίνος Δ. Τριανταφυλλόπουλος και η εποχή του».
Οι εργασίες του συνεδρίου άρχισαν το απόγευμα της Παρασκευής 11ης Ιουλίου με σύντομους χαιρετισμούς από τον δήμαρχο Καρπενησίου Χρήστο Κακαβά, τον κοσμήτορα της Νομικής Σχολής Αθηνών, καθηγητή Κωνσταντίνο Χριστοδούλου, τον πρόεδρο του Ιδρύματος Γαζή-Τριανταφυλλόπουλου, δικηγόρο Ιωάννη Καραχοντζίτη και τον γενικό γραμματέα του Ιδρύματος της Βουλής καθηγητή Ευάνθη Χατζηβασιλείου. Εν συνεχεία, τον λόγο έλαβε ο πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής του συνεδρίου, Σύμβουλος της Επικρατείας Παναγιώτης Τσούκας, ο οποίος μίλησε, μεταξύ άλλων, για τις βασικές αποφάσεις που η Επιτροπή έλαβε και τις επιλογές στις οποίες προέβη, ιδίως κατά την κατάρτιση του προγράμματος των εργασιών του συνεδρίου προκειμένου να διασφαλισθεί η υψηλή ποιοτική στάθμη και, εν τέλει, η επιτυχής διεξαγωγή του.
Κατόπιν των ανωτέρω, το συνέδριο εισήλθε στο κύριο μέρος των εργασιών του, με την ομιλία του ομότιμου και επίτιμου καθηγητή ΕΚΠΑ, ακαδημαϊκού Μιχάλη Σταθόπουλου, ο οποίος προσέφερε μιαν εποπτική, όσο και πυκνή παρουσίαση του επιστημονικού βίου του Κ. Τριανταφυλλόπουλου, καταδεικνύοντας τον καινοτόμο, συχνά ρηξικέλευθο, χαρακτήρα του έργου του σε πλείονα του ενός πεδία του νεότερου ελληνικού δικαίου και της επιστήμης του. Η ομιλία του Μιχάλη Σταθόπουλου λειτούργησε, τρόπον τινά, ως εισαγωγή στις εργασίες του συνεδρίου, το οποίο δομήθηκε σε εννέα θεματικές ενότητες.
Η πρώτη θεματική ενότητα έφερε τον τίτλο «Ο Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλος και η ιστορία του δικαίου» και περιελάμβανε τις ανακοινώσεις της επίτιμης καθηγήτριας της Ιστορίας του Δικαίου Καλλιόπης (Κέλλυς) Μπουρδάρα, της καθηγήτριας της Ιστορίας του Δικαίου Αθηνάς Δημοπούλου και της διευθύνουσας το Κέντρο Ερεύνης της Ιστορίας του Δικαίου της Ακαδημίας Αθηνών, Λυδίας Παπαρρήγα-Αρτεμιάδη. Οι ανακοινώσεις, οι οποίες εκφωνήθηκαν υπό την προεδρία του καθηγητή Κ. Χριστοδούλου, αφορούσαν τις βαρυσήμαντες, ερευνητικής πνοής, συμβολές του Κ. Τριανταφυλλόπουλου στην έρευνα του βυζαντινού, του ρωμαϊκού, και του μεταβυζαντινού και νεότερου Ελληνικού Δικαίου, αντιστοίχως.
Η δεύτερη θεματική ενότητα που αναπτύχθηκε κατά την αυτή ημέρα (Παρασκευή 10 Ιουλίου) έφερε τον τίτλο «Ο Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλος και η έννομη τάξη εκτός Αστικού Κώδικα». Υπό την προεδρία του επίτιμου καθηγητή και μέλους της Ακαδημίας Αθηνών Απόστολου Γεωργιάδη μίλησαν ο καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου Ακρίτας Καϊδατζής, ο οποίος ανέδειξε θέματα πολιτειακού και συνταγματικού δικαίου στο έργο του Κ. Τριανταφυλλόπουλου· ο αν. καθηγητής του Εκκλησιαστικού Δικαίου Γεώργιος Ανδρουτσόπουλος, ο οποίος ανέδειξε θέματα εκκλησιαστικού δικαίου και, ιδιαιτέρως, ανέπτυξε την καίριας σημασίας συμβολή του Κ. Τριανταφυλλόπουλου στην ένδικη εκκλησιαστική καταδίκη των μητροπολιτών που είχαν πρωτοστατήσει στο «Ανάθεμα» κατά του Ελευθέριου Βενιζέλου (1916), και ο δικηγόρος Δημήτριος Βασιλείου, ο οποίος ανέπτυξε το πρωτοποριακό σχέδιο νόμου περί συμβάσεως εργασίας (1913) του οποίου συντάκτης ήταν ο Κ. Τριανταφυλλόπουλος.
Κατά την επόμενη ημέρα του συνεδρίου, Σάββατο 11 Ιουλίου, έλαβαν χώρα πέντε συνεδρίες. Η πρώτη αφορούσε τη θεματική ενότητα «Ο Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλος και η κωδικοποίηση του Αστικού Δικαίου». Κατά τη συνεδρία της ενότητας αυτής, της οποίας προήδευσε ο καθηγητής του Αστικού Δικαίου Δημήτριος Λιάππης, μίλησαν ο καθηγητής του Αστικού Δικαίου Λάμπρος Κιτσαράς για «Το ζήτημα των δύο Αστικών Κωδίκων», ο καθηγητής, επίσης του Αστικού Δικαίου, Γεώργιος Μεντής για τον «Ελληνικό Αστικό Κώδικα (Α.Ν. 777/1945)» και ο δικηγόρος Δημήτριος Ραπτάκης για τις συμβολές του Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλου στις εργασίες συντάξεως αστικού κώδικα πριν τον Αστικό Κώδικα.
Η δεύτερη συνεδρία αφορούσε τη θεματική ενότητα «Ο Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλος, η ερμηνεία και η εφαρμογή του δικαίου». Πρόεδρος της συνεδρίας αυτής ήταν ο ομότιμος καθηγητής του Αστικού Δικαίου Φίλιππος Δωρής, και ομιλητές ο καθηγητής του Αστικού Δικαίου Γεώργιος Λαδογιάννης, με θέμα «Ο Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλος και η “ελευθέρα ερμηνεία του δικαίου”»· ο εφέτης της πολιτικής/ποινικής Δικαιοσύνης Δημήτριος Τίτσιας, με θέμα «Ο νόμος και ο δικαστής στη σκέψη του Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλου»· ο δικηγόρος, διδάκτωρ της Νομικής, Σταύρος Κιτσάκης, με θέμα «Οι συγγραφικές συμβολές του Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλου στην ερμηνεία του Αστικού Κώδικα».
Στην εν λόγω θεματική ενότητα ανήκουν και δύο μη αμιγώς νομικές ανακοινώσεις, οι οποίες όμως αφορούσαν δράσεις του Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλου, οι οποίες ανάγονταν, μεταξύ άλλων, στην ερμηνεία και εφαρμογή του δικαίου. Η πρώτη από τις ανακοινώσεις αυτές ήταν της παρέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας Ελένης Κουλεντιανού, η οποία μίλησε για τον Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλο ως συνήγορο του Αλέξανδρου Δελμούζου στην περιώνυμη «δίκη του Ναυπλίου» (1914). Η δεύτερη ήταν του αρχειονόμου-ιστορικού Ζήσιμου Συνοδινού, ο οποίος μίλησε για τον Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλο ως επί πολλά έτη νομικό σύμβουλο, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου και πρώτο μεταπολεμικό διοικητή της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος.
Η τρίτη συνεδρία, της οποίας προήδρευσε ο ακαδημαϊκός Μιχ. Σταθόπουλος, αφορούσε τη θεματική ενότητα «Ο Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλος και το Ενοχικό Δίκαιο». Ομιλητές στη συνεδρία αυτή ήταν ο καθηγητής Φ. Δωρής, με θέμα «Το “Ελληνικόν Ενοχικόν Δίκαιον” του Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλου· το ανολοκλήρωτο πρόταγμα»· ο καθηγητής Δ. Λιάππης, με θέμα «Ερμηνεία, συμπλήρωση και αναπροσαρμογή των συμβάσεων στη σκέψη του Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλου»· ο επ. καθηγητής του Αστικού Δικαίου Σωτήριος Κοτρώνης, με θέμα «Το Ενοχικό Δίκαιο του Αστικού Κώδικα. Η συμβολή του Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλου» και ο δικηγόρος, διδάκτωρ της Νομικής Γεώργιος Καλογεράκης, με θέμα «Το Ενοχικό Δίκαιο του Ελληνικού Αστικού Κώδικα (Α.Ν. 777/1945)».
Η τέταρτη συνεδρία, της οποίας προήδρευσε η ομότιμη καθηγήτρια του Αστικού Δικαίου Θεοφανώ Παπαζήση, αφορούσε τη θεματική ενότητα «Ο Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλος στη Νομική Σχολή Αθηνών». Σε αυτήν μίλησε το μέλος του Εργαστηριακού Διδακτικού Προσωπικού στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ, διδάκτωρ Νεότερης και Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας, Χαρίκλεια Μπαλή, με θέμα «Ο Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλος στη Νομική Σχολή Αθηνών κατά τη δύσκολη δεκαετία 1936-1946», και ο δικηγόρος Βασίλειος Γκαρίλας, με θέμα «Ο Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλος ως πανεπιστημιακός δάσκαλος». Τέλος, το θέμα «Η αναμέτρηση του Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλου με τον καθηγητή Κωνσταντίνο Πολυγένη επί της υποψηφιότητας του Γεωργίου Μπαλή προς πλήρωση της θέσεως τακτικού καθηγητή του Αστικού Δικαίου στη Νομική Σχολή Αθηνών» ανέλαβε και ανέπτυξε ο Παναγιώτης Τσούκας.
Η πέμπτη συνεδρία, της οποίας προήδρευσε ο ομότιμος καθηγητής του Αστικού Δικονομικού Δικαίου Αθανάσιος Καΐσης, αφορούσε τον Κ. Τριανταφυλλόπουλο ως διανοούμενο. Στη συνεδρία αυτή ο καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου Παναγιώτης Μαντζούφας μίλησε για τη δράση του Κ. Τριανταφυλλόπουλου ως (ιδρυτικού) μέλους τής υπό τον Αλέξανδρο Παπαναστασίου «Κοινωνιολογικής Εταιρείας». Ακολούθως, ο υποψήφιος διδάκτωρ Νεότερης και Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας Αργύρης Γιαννέλος ανέπτυξε το θέμα «Ο Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλος στο πλευρό του Ευάγγελου Παπαναστασίου (η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1964)».
Οι εργασίες του συνεδρίου ολοκληρώθηκαν την Κυριακή, 12 Ιουλίου, με δύο συνεδρίες. Η πρώτη έφερε τον τίτλο «Ο Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλος και οι εκλεκτικές του και εξ αίματος συγγένειες». Σε αυτήν, της οποίας προήδρευσε η ομότιμη καθηγήτρια του Παντείου Πανεπιστημίου Ισμήνη Κριάρη, μίλησαν ο διδάκτωρ της Νομικής και ιστορικός του δικαίου και των θεσμών Μιχάλης Τσαπόγας, με θέμα «Ο Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλος και ο Αλέξανδρος Σβώλος»· η ασκούμενη δικηγόρος Αθηνά Κοροκίδα, με θέμα «Ο Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλος και ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου» και ο δικηγόρος Ι. Καραχοντζίτης, με θέμα «Ο Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλος, ο Νικόλαος Γαζής και ο Γεώργιος Μητσόπουλος». Στη θεματική ενότητα της εν λόγω συνεδρίας ανήκε η ανακοίνωση της καθηγήτριας του Αστικού Δικονομικού Δικαίου Ευαγγελίας Ποδηματά, με θέμα «Ο Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλος, ο Κωνσταντίνος Τσάτσος και ο Γεώργιος Μητσόπουλος». (Το κείμενο της ανακοίνωσης απεστάλη στην Επιστημονική Επιτροπή του συνεδρίου και αναγνώσθηκε από τον Παναγιώτη Τσούκα).
Η δεύτερη συνεδρία της Κυριακής, και τελευταία του συνεδρίου, έφερε τον τίτλο «Ο Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλος στη μνήμη των επιγόνων του». Σε αυτή, της οποίας προήδρευσε ο Ιωάννης Καραχοντζίτης, μόνος ομιλητής ήταν ο Παναγιώτης Τσούκας, ο οποίος μίλησε με θέμα «Η υστεροφημία του Κ. Δ. Τριανταφυλλόπουλου».
Το συνέδριο έκλεισε με ανακοίνωση του ομότιμου και επίτιμου καθηγητή ΕΚΠΑ, ακαδημαϊκού Απόστολου Γεωργιάδη, ο οποίος μίλησε για τη σημαντική παρουσία και ανέπτυξε, εν συντομία αλλά πυκνά, την πλούσια δράση του Κ. Τριανταφυλλόπουλου στην Ακαδημία Αθηνών, της οποίας ήταν μέλος από το 1934 και διετέλεσε πρόεδρός της το 1948. Ο καθηγητής εξήρε τη σπουδαιότητα που έχει για την έρευνα και τη μελέτη της ελληνικής νομικής Επιστήμης το συνέδριο για τον Κ. Τριανταφυλλόπουλο. Και ευχήθηκε να μην είναι το μόνο, αλλά το πρώτο σειράς ομοίων συνεδρίων, στα οποία θα ερευνάται το έργο και η πολιτεία των μείζονος σημασίας μορφών των ελληνικών νομικών γραμμάτων, αρχής γενομένης, σε ό,τι αφορά την Επιστήμη του αστικού δικαίου, από τους περιώνυμους Έλληνες ρωμαϊστές, εκείνους δηλαδή που θεμελίωσαν την ελληνική επιστήμη του δικαίου.
